Het kabinet komt een afspraak na. De gemeenten ontvangen een eenmalige nabetaling voor de jeugdzorg. Voor Bergen op Zoom betekent dat ongeveer 3 miljoen euro. Onze wethouder Joost Pals vertelt erover in deze column.
Positief nieuws. Het kabinet komt een afspraak na. Dat levert Bergen op Zoom ongeveer 3 miljoen euro op. Eenmalig weliswaar, maar toch.
De afgelopen jaren schreef ik regelmatig over het ’ravijnjaar’ en de oplopende kosten van jeugdzorg. Die stijging is fors. In 2000 kreeg 1 op 27 kinderen jeugdzorg. Nu is dat 1 op de 7. En dan zijn de tarieven ook nog flink gestegen. Toenemende kosten - en het Rijk bezuinigt op de budgetten van de gemeenten.
Ieder de helft
Dat is een oneerlijke situatie. Gelukkig heeft de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) dat stevig onder de aandacht gebracht. Er kwam een onafhankelijke commissie, onder leiding van Tamara van Ark. Die onderzocht de kwestie. De oplossing was wel een wat bijzonder salomonsoordeel. Ieder betaalt de helft van de extra kosten: de gemeenten 50% en het Rijk 50%.
Glas half vol
Bijzonder, want gemeenten moeten de stijgende kosten wel 100% betalen - en worden slechts voor 50% gecompenseerd. Maar goed: 50% is meer dan de eerdere 0%. Laten we zeggen: het glas is half vol.
Er was nog wel een open eindje. De uitspraak van de commissie gold ook met terugwerkende kracht over 2023 en 2024. Dat kost het Rijk 728 miljoen euro. Het kabinet beloofde om daar vóór Prinsjesdag op terug te komen.
Afspraak is afspraak
Vorige week was er een overleg tussen de VNG en het kabinet. Daarin is bevestigd: het geld komt er. De 728 miljoen euro waar de gemeenten recht op hadden, zal worden uitgekeerd. Zo hoort het. Een afspraak wordt nagekomen - en dat mag gezegd worden.
Voor Bergen op Zoom betekent dit een een eenmalige bedrage van ongeveer 3 miljoen euro. Die is hard nodig. Want de bezuiniging van het Rijk in de komende jaren blijft wel staan. Dus de gemeenten zullen het in de toekomst met minder geld moeten doen.
Ongeveer 3 miljoen euro
Dat vraagt om een ‘transformatie’, zoals dat in jargon ook wel wordt genoemd. De manier van werken moet efficiënter. Soms betekent het ook "nee" zeggen tegen hulpvragen. Niet alles hoort thuis bij de jeugdzorg. Sommige zaken zijn onderdeel van de gewone opvoeding - zonder tussenkomst van zorgprofessionals.
Het gaat niet alleen om geld. Ook tekort aan personeel speelt een grote rol in de zorg. Kinderen die écht zorg nodig hebben, moeten die blijven krijgen.
Intensieve hulp blijft nodig
En daar zit wat mij betreft nog steeds wel een fout in het landelijke beleid. Want daarin wordt óók nog steeds gemikt op afbouw van de zwaardere jeugdzorg. Dat is onverstandig. Er zullen altijd kinderen zijn die intensieve hulp gewoon echt nodig hebben. Bovendien zit de grootste kostenstijging juist in de lichtere vormen van zorg. Dáár moet de verandering plaatsvinden.
Kortom, de ongeveer 3 miljoen euro is welkom én ook nodig om ons voor te bereiden op de bezuinigingen vanuit de rijksoverheid. Daar wordt door de mensen in het sociaal domein hard aan gewerkt.
Financiën verder op orde
Ondertussen zijn we ook druk bezig om de financiën van de gemeente verder op orde te brengen. Binnenkort meer daarover, bij de begroting voor 2026 die nu in de maak is.
Joost Pals, 14 september 2025
