Column: Beide benen op de grond graag

18-07-2021 | Joost Pals

De gemeente komt met een nieuwe toekomst­visie. Wollig geschreven en zonder aandacht voor de financiën en de schuldenlast. Hoe is het mogelijk. Raadslid Joost Pals schrijft in deze column over de bijzondere keuzes die de gemeente maakt bij het opstellen van de toekomst­visie.

---

Nieuwe toekomstvisie

De gemeente Bergen op Zoom is bezig met een nieuwe toekomstvisie. Jaren geleden was er al eentje gemaakt, maar die gaat vervangen worden door een nieuw exem­plaar.

Je zou denken dat dat een mooie gelegenheid is om nu rekening te houden met de realiteit van de belabberde gemeentelijke financiën. Nou, dat blijkt toch anders uit te pakken.

Ronkende ambities en vol ambtelijk jargon

De toekomstvisie die door het college is voor­bereid bevat nogal wat ronkende ambities. En met ambitie is niks mis, maar als je op voorhand weet dat het niet haalbaar is, dan moet je jezelf niet voor de gek willen houden.

Daarnaast is het document doorspekt met ambtelijk jargon. Men heeft het over "daily urban systems", "triple helix" en "sustainable develop­ment goals". En bureaucratische mode­taal als "mensen in hun kracht zetten" en "door de oogharen kijken". Tenen­krommend en niets­zeggend. Zonde, want het doet afbreuk aan de toekomst­visie.

Doelen van de Verenigde Naties

Het gaat zelfs zover dat 17 doelen van niet minder dan de Verenigde Naties als leidraad worden gebruikt. Alsof Bergen op Zoom deel uitmaakt van de G7. Een toekomstvisie hoort zeker aandacht te hebben voor de context. Dus een passage over de ligging van Bergen op Zoom tussen Rotterdam en Antwerpen is volkomen terecht. Maar dat is anders dan globale doelen zoals het tegengaan van (letterlijk) woestijnvorming. Beide benen op de grond graag.

Goede toekomstvisie is nuttig

Toch is een toekomstvisie wel nuttig. Het kan ervoor zorgen dat plannen op elkaar worden afgestemd. Dat er meer samenhang komt in wat de gemeente doet. Een goede toekomstvisie is bruikbaar als belangrijke toetssteen bij bezuinig­ingen. Ook heb je met een toekomstvisie een "verhaal" dat je kunt gebruiken richting andere overheden. Dat vergroot de kansen om bij­voorbeeld provinciale subsidies binnen te halen. Maar dan zijn heldere bewoordingen en haalbare doelen wel een vereiste.

Grootste werkgever niet vermeld

Inhoudelijk waren er eveneens een paar vreemde dingen. Zo zou woningbouw zich gaan beperken tot locaties op 15 minuten fietsen vanaf het station. Dat zou funest zijn voor Halsteren en Lepelstraat, op verdere afstand van het station, maar waar net zo goed behoefte is aan woningen. En om onverklaarbare redenen werd de grootste werkgever in Bergen op Zoom, de zorgsector, helemaal niet vermeld in de toekomstvisie. Dat is raar.

Bij de bespreking van de toekomstvisie deelden veel partijen het commentaar over de schrijfstijl en de onrealistische ambities. Het college heeft een verbeterde versie gemaakt en komende week spreekt de gemeenteraad daarover. Ondanks de verbetering heeft de toekomstvisie nog wel een flinke dosis realisme nodig.

Toekomstvisie moet effectief zijn

De schrijfstijl is nog altijd wollig. De gekozen woorden verminderen daarmee de effectiviteit van de toekomstvisie. Dit is niet hét verhaal waarmee Bergen op Zoom krachtig mee aan de slag kan richting provincie en andere overheden.

In de verbeterde toekomstvisie is nog steeds te weinig aandacht voor een schone, opgeruimde leef­omgeving, voor de kansen die er zijn met toerisme en voor het voor­zieningen­niveau.

Geen zwembad of bieb is onaanvaardbaar

Oorspronkelijk bevatte de toekomstvisie een passage dat we zouden moeten "accepteren" dat voorzieningen zoals zwembad en bibliotheek naar andere plaatsen in de regio zouden verdwijnen. De bieb in Roosendaal en zwemmen in Woensdrecht, zo gezegd. Volstrekt onaan­vaard­baar natuurlijk. Samenwerking is prima, maar een gemeente met 66.000 inwoners zonder zwembad of bieb: dat is geen visie op de toekomst.

Geen woord over de financiën en de schuldenlast

Tot slot komen in de toekomstvisie de woorden "financiën" en "schuldenlast" nul keer voor. Misschien niet de leukste woorden, maar voor een gemeente met een schuldenlast van een kwart miljard euro ontkom je simpelweg niet aan dat onderwerp in een toekomstvisie.

In de toekomstvisie wemelt het van het woord "duurzaam", maar net waar die term écht op z'n plaats is, namelijk duurzaam financieel beleid, wordt dat hele onderwerp genegeerd. Dat kan niet. Voor een goede toekomst, ook voor volgende generaties, is het op orde brengen van de gemeentelijke financiën essentieel.

Een goede toekomstvisie hoort helder geschreven te zijn, met haalbare ambities. Het voorstel van het college heeft nog een flinke dosis realisme nodig voordat het een goede toekomstvisie is.