afbeelding afbeelding

Column: financiële uitdagingen voor 2022

09-01-2022 | Joost Pals
Zandzakken aan de Kaai. Symbool van het verkeerde investerings­beleid van dit college. Dat moet anders. Raadslid Joost Pals beschrijft in deze column hoe de gemeente op een zakelijkere manier kan omgaan met in­veste­ringen.

Orde op zaken stellen

2022, een nieuw jaar. Vanaf maart ook het begin van een nieuwe raadsperiode. Wat worden de financiële uitdagingen om orde op zaken te stellen bij de gemeente? In deze column noem ik de eerste uitdaging: zakelijk omgaan met in­veste­ringen.

Daarvoor eerst terug naar 2018. Door een te hoog investerings­volume namen de schulden toen steeds verder toe. Daarop is ingegrepen door een investerings­plafond in te stellen. Ook wel de "moeder­kredieten" genoemd. Er mocht nog maxi­maal 8,5 miljoen euro per jaar aan investeringen worden gedaan. Dat is exclusief de riolen: die worden apart gefinancierd.

Exploitatie ontspoord

Wat zich sindsdien heeft voor­gedaan, zijn in de kern twee dingen: 1) niet de investeringen, maar de exploitatie is ontspoord met tekorten van 10 miljoen - waarop het zakencollege slechts margi­naal heeft weten in te grijpen - en 2) het in­vesterings­plafond is te rigide toegepast, met een groot financieel risico. Op dat laatste ga ik dieper in.

In de eerste plaats is het belangrijk om te beseffen dat veel investeringen van een gemeente geen bedrijfs­economische in­veste­ringen zijn. Het zijn geen machines die zichzelf op termijn terug­verdienen door productie. Althans, niet in euro's voor de gemeente. Denk aan wegen en school­gebouwen. Ze hebben wel een maat­schap­pelijk nut.

Vervanging en uitbreiding

Dan de moederkredieten. Wat op termijn een probleem zal opleveren, is dat bij het investerings­plafond geen onderscheid is gemaakt tussen ver­vangings­investeringen en uit­breidings­investe­ringen. Voorbeelden van uitbreidingen waren het Eventum, de "Landschappen van Allure", een skatebaan of het plan van een "fietssnelweg". Nieuwe dingen die niet allemaal erg goed passen bij een schuld van 250 miljoen euro.

Achterstallig onderhoud

Vervangings­investeringen zijn van een andere orde. Het gaat dan om het in stand houden van bestaande voorzieningen. Onderhoud aan school­gebouwen. Aan een viaduct of brug. Ook voor de riolen is een meerjaren­plan om telkens een deel van het riool­stelsel te moderniseren. Dan moet je niet met oogkleppen op een plafond hanteren, want dat leidt enkel tot achterstallig onderhoud.

Je hebt natuurlijk ook een grijs gebied. Er gaan bijvoorbeeld ook kapitalen naar het onderhoud van De Maagd en het poppodium. Maar is dat strikt genomen nog wel vervanging, als het gepaard gaat met goud omrande luxe? Met een ambitieniveau dat niet te dragen is - en ook echt wel een tandje minder kan.

Hoe dan ook, het college past het investerings­plafond op een veel te rigide manier toe. Daarmee schiet het zijn doel voorbij.

Zandzakken aan de Kaai

Sprekend en triest voorbeeld zijn de zandzakken aan de Kaai. De kademuren moeten gerepareerd worden, maar in plaats van reparatie heeft de gemeente zandzakken geplaatst. Dat geeft uitstel, ja, maar uiteindelijk zullen de reparatie­werk­zaam­heden gewoon uitgevoerd moeten worden. Ondertussen zijn er onnodige kosten gemaakt voor het plaatsen - en straks weghalen - van de zandzakken. Ondertussen ligt de Kaai er zo voor schandaal bij.

Riolering aan de Zuidzijde Zoom

Ander voorbeeld: de Zuidzijde Zoom. De riolering is zo'n 100 jaar oud en duidelijk aan vervanging toe. Toch zocht de gemeente de grenzen op, onder het mom van de financiële situatie. Dat is geen zakelijke manier van doen. Net zoals je bij een woning wel eens een keer het schilderwerk kunt uitstellen, moet het toch ééns echt gebeuren. Anders zul je ook meer kosten maken.

Hoe dan wel?

De gemeente moet nuts­voorzieningen zoals riolen en kademuren gewoon netjes onder­houden. Geen leuke liflafjes, maar sober en degelijk. Dat voorkomt achterstallig onderhoud, met alle risico's van dien en met uiteindelijk hogere kosten. Een inhaalslag is nodig voor de achterstand die het college heeft doen ontstaan. Dat betekent een extra druk op de exploitatie en de noodzaak van een overschot.

Het investerings­plafond moet slimmer worden toegepast. Het plafond moet gebruikt worden om te voorkomen dat er onnodige en onbetaalbare uitbreidings­investeringen worden gedaan. Met een kritisch blik op goud omrande luxe, zoals bijvoorbeeld het geval bij projecten van De Maagd en het poppodium. Daar is het financiële keurs­lijf van een plafond wél goed voor.

Joost Pals, 9 januari 2022

Lokaal Realisme wil dat nuts­voor­zie­nin­gen op een degelijke manier worden onder­houden. Geen achter­stallig onder­houd riskeren om op papier de financiën op orde te laten lijken.

afbeelding

Column: ruimtelijke plannen

In deze column gaat onze wethouder Joost Pals in op ruimtelijke ordening. Heldere communicatie is van groot belang bij ruimtelijke initiatieven. Op een manier waarbij je zo goed mogelijk recht kunt doen aan uiteenlopende belangen. Daar is nog wel ruimte voor verbetering. Lees verder
afbeelding

Column: Onzekere inkomsten

Gemeenten dreigen in 2026 flink gekort te worden door de rijksoverheid. Er wordt al gesproken over een financieel ravijn. In deze column legt Joost Pals legt uit waarom dat ook voor de komende begroting gevolgen kan hebben. Lees verder
afbeelding

Column Joost mag het weten

In deze column schrijft Joost Pals over de gemeentelijke actualiteit. Hij zet zijn ervaring in om de financiële luchtkastelen van de gemeente door te prikken. Ook laat hij zien wat de alterĀ­natieven zijn om wél een deugdelijk beleid te voeren. Lees verder
contact

Heeft u vragen of opmerkingen?

Bel met onze raadsleden of stuur een e-mail naar: fractie@lokaalrealisme.nl
afbeelding

Aanmelden op onze nieuwsbrief

U kunt zich abonneren op onze nieuwsbrief via dit webformulier.
doe met ons mee!

Doe met ons mee!

Bergen op Zoom vooruit helpen? Doe met ons mee!